ΑΘΗΝΑ (ΕΔΟ): Ασημάκη Φωτήλα 3, Πεδίον Άρεως, Αθήνα :: 210-8816137
ΡΑΦΗΝΑ (ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ): Νικηφόρου Μανδηλαρά 9, Ραφήνα :: 22940-22002
Sep 30

H Γνωσιακή αποκατάσταση στη διπολική διαταραχή: Μία νέα συμπληρωματική θεραπεία.

Η διπολική διαταραχή είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια κατάθλιψης και/ή παθολογικά ανεβασμένη διάθεση (γνωστή ως μανία) που παρεμβαίνουν στην ψυχοκοινωνική λειτουργικότητα. Τα καταθλιπτικά συμπτώματα, μαζί με τις γνωσιακές δυσκολίες στο σχεδιασμό, στην επίλυση προβλημάτων, στη προσοχή και τη μνήμη, είναι γνωστό ότι σχετίζονται με χαμηλή ψυχοκοινωνική λειτουργικότητα και συγκεκριμένα με την επαγγελματική λειτουργικότητα του ατόμου (Bauer et al., 2001; Goldstein & Burdick, 2008).

Η θεραπεία της διπολικής διαταραχής περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, που αποσκοπεί στη σταθεροποίηση της διάθεσης, και διάφορα είδη ψυχοθεραπείας (Θεραπεία που εστιάζει στην οικογένεια, Γνωσιακή Συμπεριφοριστική θεραπεία, Θεραπεία διαπροσωπικού και κοινωνικού ρυθμού), αλλά μέχρι πρόσφατα αυτές οι θεραπείες δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τα γνωσιακά συμπτώματα της ασθένειας όταν αυτή βρίσκεται σε ύφεση. Αυτά τα συμπτώματα ονομάζονται υπολειμματικά ή υποκλινικά και μπορεί γίνουν εξίσου προβληματικά για κάποιους ασθενείς.

Μία πρόσφατη μελέτη από τον Deckersbach και συνεργάτες (2010) εξέτασε την αποτελεσματικότητα μίας νέας θεραπείας Γνωσιακής αποκατάστασης που στοχεύει στην βελτίωση των υπολειμματικών συμπτωμάτων και στην βελτίωση των επαγγελματικών δυσκολιών και της γενικότερης ψυχοκοινωνικής λειτουργικότητας των ασθενών.

Στη μελέτη συμμετείχαν 18 διπολικοί ασθενείς (τύπου Ι & ΙΙ) οι οποίοι βρίσκονταν σε κατάσταση νορμοθυμίας (σε ύφεση) και εργάζονταν.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ψυχομετρικές κλίμακες για να μετρήσουν την ψυχοκοινωνική λειτουργικότητα στους τομείς της εργασίας, των σχέσεων, της αναψυχής και της συνολικής ικανοποίησης. Επίσης μετρήθηκε η επαγγελματική λειτουργικότητα βάσει της χαμηλής αποδοτικότητας στην εργασία και των ημερών απουσίας από τη δουλειά λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας. Έπειτα αξιολογήθηκαν τα καταθλιπτικά και μανιακά συμπτώματα επίσης με ψυχομετρικές κλίμακες. Ως τελευταία αξιολόγηση εξετάστηκε η νευροψυχολογική λειτουργικότητα την οποία οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ως μέσο για προβλέψουν ποιοι ασθενείς θα ανταποκριθούν καλύτερα στη θεραπεία.

Η Θεραπεία είχε διάρκεια 14 ατομικών συνεδριών και συνδυαζόταν με παράλληλες μετρήσεις. Η γνωσιακή αποκατάσταση εμπεριείχε καθημερινή καταγραφή και διαχείριση της διάθεσης, διαχείριση δραστηριοτήτων, επίλυση προβλημάτων, καταγραφή και διαχείριση αρνητικών σκέψεων και στρατηγικές βελτίωσης της συγκέντρωσης και της μνήμης.

Τα αποτελέσματα της παρούσας ανοιχτής μελέτης έδειξαν ότι ύστερα από τη θεραπεία γνωσιακής αποκατάστασης, και μετά από 3 μήνες παρακολούθησης, ασθενείς με διπολική διαταραχή παρουσίασαν σημαντική μείωση των υπολειμματικών συμπτωμάτων κατάθλιψης και αύξηση στην επαγγελματική και συνολική ψυχοκοινωνική λειτουργικότητα.

Συμπερασματικά, οι ασθενείς με διπολική διαταραχή πολύ συχνά αντιμετωπίζουν επαγγελματικές δυσκολίες και προβλήματα στη λειτουργικότητά τους και όταν δεν βρίσκονται σε κάποιο επεισόδιο (μανίας/κατάθλιψης). Η μείωση των υπολειμματικών συμπτωμάτων κατάθλιψης και η βελτίωση της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων φαίνεται να οδηγούν σε βελτιώσεις στην επαγγελματική λειτουργικότητα. Η θεραπεία γνωσιακής αποκατάστασης, η οποία συνδυάζει βασικά στοιχεία της Γνωσιακής Συμπεριφοριστικής Θεραπείας για την κατάθλιψη με συμπληρωματικές στρατηγικές γνωσιακής αποκατάστασης, δηλαδή στρατηγικές βελτίωσης της συγκέντρωσης και της μνήμης, έχει εφαρμοστεί με επιτυχία σε άτομα με σχιζοφρένεια (Medalia & Choi, 2009).

Η παρούσα μελέτη έδειξε ότι το ίδιο ισχύει και σε νορμοθυμικούς διπολικούς ασθενείς αλλά χρειάζεται περαιτέρω μελέτη μέχρι να καθιερωθεί ως συμπληρωματική θεραπεία για κάποιους ασθενείς.

Αρχική μελέτη: Deckersbach, T., Nierenberg, A. A., Kessler, R., Lund, H. G., Ametrano, R. M., Sachs, G., … & Dougherty, D. (2010). RESEARCH: cognitive rehabilitation for bipolar disorder: an open trial for employed patients with residual depressive symptoms. CNS neuroscience & therapeutics, 16(5), 298-307.

Στην Ελλάδα τα υπολειμματικά συμπτώματα και η γνωσιακή αποκατάσταση στη Διπολική Διαταραχή δουλεύονται μέσα από το πρόγραμμα Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας (http://cbt.bipolar.gr) το οποίο προσφέρεται από το γραφείο ψυχικής υγείας του Δρ. Ιωάννη Μάλλιαρη (http://www.drmalliaris.com) και από τα μέλη συνεργάτες της Ελληνικής Διπολικής Οργάνωσης (ΕΔΟ).

Περίληψη μελέτης: Μυρτώ Φιλιόγλου, Ψυχολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης της ΕΔΟ.
Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Ιωάννης Μάλλιαρης, Ψυχολόγος, Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Επιστημονικός υπεύθυνος της ΕΔΟ.
Πηγή: Φιλιόγλου & Μάλλιαρης, 2013, maniokatathlipsi.gr . Ελεύθερη η αναδημοσίευση, ως έχει, με αναφορά στην πηγή.

No comments yet.

Add a comment

UA-23818293-1